Dzisiejszy temat wykładu, Spotkanie w dialogu czyli Tischnerowska propozycja myślenia o człowieku, zmusił nasze umysły do pracy na wysokich obrotach. W krótkim czasie zostało postawionych wiele niełatwych pytań, na które odpowiedzi też nie można dać natychmiast. Wykład prowadził dr hab. Witold Glinkowski, wybitny naukowiec. Sposób przekazania wiedzy potwierdzał zaangażowanie i pasję Prelegenta w dziedzinie filozofii.
Dziś dowiedzieliśmy się lub przypomnieliśmy sobie, że filozofia to nauka (a raczej dziedzina refleksji) o fundamentalnych pytaniach dotyczących istnienia (byt), wiedzy, wartości, rozumu, umysłu, języka, moralności i piękna, która nie opiera się na eksperymentach, lecz na rozumie, logice i krytycznej argumentacji, poszukując głębszego sensu i „dlaczego”.
Filozofia bada podstawy i założenia nauki, ale także dotyczy wszystkiego, co jest, od bytu materialnego i duchowego po moralne dylematy i kwestie estetyczne, dążąc do mądrości i sensu.
Filozofia porusza się w obszarach: metafizyki: nauki o bycie, rzeczywistości, istnieniu, czasie i przestrzeni; epistemologii: badaniu natury wiedzy, jej źródeł i granic; etyki: rozważaniu o moralności, dobru i złu, jak powinniśmy żyć; logiki: nauki o zasadach poprawnego rozumowania; estetyki: filozofii piękna i sztuki; filozofii politycznej: zagadnień państwa, sprawiedliwości, praw.
W odróżnieniu od nauk empirycznych, filozofia:
-zadaje pytania fundamentalne (np. „co to znaczy?”), a nie tylko „jak?”
-używa rozumu, nie eksperymentów laboratoryjnych
-analizuje pojęcia i formułuje teorie bez konieczności weryfikacji empirycznej, choć może inspirować naukę
Tischnerowska filozofia myślenia zakłada, że człowiek jest najważniejszym tematem i zadaniem filozofii. Jako autor Filozofii po góralsku był przekonany, że każda filozoficzna wypowiedź – a zwłaszcza dotycząca tematu tak ważnego jak człowiek – powinna być klarowna i zrozumiała. Z kolei jako autor Filozofii dramatu chciał nie tylko diagnozować to, co decyduje o wyjątkowości człowieka, ale również pragnął swoją refleksję uczynić pomocną w naszym zmaganiu się z codziennymi przeciwnościami, w odnajdywaniu drogi życia. Człowiek bowiem nieustannie dokonuje wyborów, pozostając w horyzoncie dobra i zła, a czyni to wobec Drugiego, w którym rozpoznaje bliźniego. Myślenie Tischnera odwołuje się do ludzkiej nadziei. Będąc „myśleniem według wartości”, osadzone jest w kontekście codziennych doświadczeń, z kolei wyrastając z tradycji „filozofii dialogu”, koncentruje się na relacjach międzyludzkich, na międzyosobowym spotkaniu, w którym urzeczywistnia się ludzka wrażliwość etyczna.
Tischnerowska „filozofia dramatu”, wywodzi się z „filozofii dialogu”, ale jej twórca starał się korzystać z różnych tradycji – zarówno filozofii współczesnej, jak i dawnej –chrześcijańskiej, żydowskiej ale także laickiej.
Prelegent: Pan Witold Piotr Glinkowski, doktor habilitowany, emerytowany profesor UŁ. Ukończył studia w zakresie historii oraz filozofii. W latach 1981–1984 pracował w Wydawnictwie UŁ, a w latach od 1998–2025 był pracownikiem Instytutu Filozofii na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UŁ.
Poza działalnością zawodową aktywizował się jako członek Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, Polskiego Towarzystwa Religioznawczego oraz przewodniczący Komitetu Okręgowego Olimpiady Filozoficznej w Łodzi.
Wśród obszarów zainteresowań badawczych Dr. W.Glinkowskiego wymienić należy: filozofię współczesną, antropologię filozoficzną, hermeneutykę filozoficzną, filozofię dialogu.
Jest autorem książek: Wolność ku nadziei. Spotkanie z myślą ks. Józefa Tischnera (2003); Imię filozofii. Przyczynek do filozofii dialogu (2005); Transcendencje codzienności (2008); Człowiek – istota spoza kultury. Dialogika Martina Bubera jako podstawa antropologii filozoficznej (2011); Człowiek – filozoficzne wyzwanie (2018); Człowiek w dialogu (2020); Wokół antropologii fundamentalnej Michaela Landmanna (2022).
Opublikował również ok. 100 artykułów głównie dotyczących myśli filozoficznej Martina Bubera, Franza Rosenzweiga, Józefa Tischnera i Martina Heideggera, ale także kilkadziesiąt artykułów popularnonaukowych na temat mniej znanych polskich zbytków architektury.
/mł/
